{"id":1585,"date":"2014-11-29T19:28:59","date_gmt":"2014-11-29T18:28:59","guid":{"rendered":"http:\/\/listydoskrecipitki.blog.pl\/?page_id=1585"},"modified":"2014-11-29T19:28:59","modified_gmt":"2014-11-29T18:28:59","slug":"teatralny-pl-26-11-2014","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/?page_id=1585","title":{"rendered":"teatralny.pl – 26-11-2014"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/h1>\n

Poci\u0105g do przesz\u0142o\u015bci<\/strong><\/span><\/h1>\n

\"ListyTrzeba przyzna\u0107, \u017ce prze\u0142o\u017cenie list\u00f3w sprzed stu lat na tekst nadaj\u0105cy si\u0119 do wystawienia na wsp\u00f3\u0142czesnej scenie to nie\u0142atwa sztuka. J\u0119zyk ewoluuje, s\u0142owa zmieniaj\u0105 znaczenia, a nawet brzmi\u0105 inaczej. Trudno\u015bci nie przerazi\u0142y autorki scenariusza Ma\u0142gorzaty Piekarskiej i re\u017cyserki Ma\u0142gorzaty Szyszki. Spektakl Listy do Skr\u0119cipitki zosta\u0142 zrealizowany troch\u0119 pod pr\u0105d, na przek\u00f3r obowi\u0105zuj\u0105cym trendom.<\/strong><\/p>\n

\u201eLudzie listy pisz\u0105\u201d \u2013 \u015bpiewali niegdy\u015b Skaldowie w swoim wielkim hicie Medytacje wiejskiego listonosza. Dzi\u015b tekst Leszka A. Moczulskiego do\u015b\u0107 mocno si\u0119 zdezaktualizowa\u0142: klasyczna korespondencja nale\u017cy do rzadko\u015bci, a listonosz swoje medytacje sprowadza do rachowania dzieci, kt\u00f3rych dorobi\u0142 si\u0119 z cudzymi \u017conami. \u017bart \u017cartem, ale rzeczywisto\u015b\u0107 nie pozostawia z\u0142udze\u0144: nowoczesna technologia brutalnie rozprawi\u0142a si\u0119 z pozycj\u0105 s\u0142owa pisanego. Zdegradowa\u0142a nasze uczucia do emotikon\u00f3w i skr\u00f3towego kc. Gdzie w tym wszystkich jest prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107?<\/p>\n

Tw\u00f3rcy List\u00f3w do Skr\u0119cipitki odnale\u017ali j\u0105 w listach. \u017beby by\u0142o ciekawiej: listach z rodzinnego archiwum autorki scenariusza, dziennikarki Ma\u0142gorzaty Karoliny Piekarskiej. Najpierw pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 na walentynkowy artyku\u0142, p\u00f3\u017aniej ch\u0119\u0107 przeniesienia historii pradziadk\u00f3w na scen\u0119. Piekarska \u2013 aby pozosta\u0107 w kr\u0119gu powi\u0105za\u0144 rodzinnych \u2013 zaproponowa\u0142a swemu m\u0119\u017cowi rol\u0119 ojca swojego dziadka. Gdy plan wszed\u0142 ju\u017c w faz\u0119 projektow\u0105, do wsp\u00f3\u0142pracy zaprosi\u0142a re\u017cyserk\u0119 Ma\u0142gorzat\u0119 Szyszk\u0119 i tak powsta\u0142 monodram Zacharjasza Muszy\u0144skiego, oparty na autentycznej korespondencji wysy\u0142anej w latach 1913-1918 zza Uralu przez Antoniego Adamskiego do \u017cony.<\/p>\n

Cofnijmy si\u0119 zatem w czasie do Warszawy sprzed I wojny \u015bwiatowej. On to zafascynowany literatur\u0105 pracownik kolei, ona \u2013 Leokadia Karolina z Przybytkowskich, malarka-kopistka, uczennica Wojciecha Gersona. Chory na gru\u017alic\u0119 Antoni wyje\u017cd\u017ca poci\u0105giem do Szafranowa, miejscowo\u015bci uzdrowiskowej w Baszkirii, aby podreperowa\u0107 zdrowie w tamtejszym sanatorium. Na obczy\u017anie zastaje go wojna, potem rewolucja pa\u017adziernikowa. Od swojego wyjazdu regularnie wysy\u0142a (pocz\u0105tkowo z podr\u00f3\u017cy, p\u00f3\u017aniej z urlopu, wreszcie z przymusowego wygnania) listy do ukochanej, kt\u00f3r\u0105 pieszczotliwie nazywa w nich m.in Skr\u0119cipitk\u0105. Weso\u0142y ton, pe\u0142ne zabawnych anegdot szczeg\u00f3\u0142owe opisy kuracyjnej nudy stanowi\u0105 dokument minionej epoki, pozbawiony dydaktycznego historyzmu, a jednak z histori\u0105 w tle.<\/p>\n

Muszy\u0144ski po wyj\u015bciu na scen\u0119 siada na stosie walizek, zak\u0142ada okulary i zaczyna opowiada\u0107 o sprawach zwyk\u0142ych i codziennych. Ze szczeg\u00f3\u0142ami opisuje najpierw podr\u00f3\u017c, potem pobyt w sanatorium; skar\u017cy si\u0119 na nud\u0119, zachwyca g\u00f3rskimi kwiatami. W pe\u0142ni wybrzmiewaj\u0105 emocje przelane na papier sto lat temu. Monolog Muszy\u0144skiego z czasem zaczyna sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z samych w\u0105tpliwo\u015bci, staje si\u0119 dr\u0119cz\u0105cym pytaniem o mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu narratora do kraju i \u017cony. Niekt\u00f3re wypowiedzi zachowuj\u0105 kszta\u0142t listu: rozpoczynaj\u0105 si\u0119 od bezpo\u015bredniego zwrotu do adresatki, ko\u0144cz\u0105 sformu\u0142owaniem \u201eTw\u00f3j Antek\u201d. Wszystkie fragmenty sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jednak na sp\u00f3jn\u0105 histori\u0119. Jej rekonstrukcj\u0119 dookre\u015bla dokumentalny film, kt\u00f3ry zosta\u0142 wy\u015bwietlony po spektaklu. Ten film anga\u017cuje w opowie\u015b\u0107 o wiele bardziej od samego przedstawienia, ale wynika to raczej ze specyfiki filmowej narracji ani\u017celi z b\u0142\u0119d\u00f3w inscenizacyjnych.<\/p>\n

Listy do Skr\u0119cipitki zabieraj\u0105 widza w podr\u00f3\u017c do \u015bwiata fizycznie ju\u017c nieistniej\u0105cego. Pozosta\u0142y po nim wspomnienia \u00f3wcze\u015bnie \u017cyj\u0105cych ludzi i przedmioty-rekwizyty. Stare walizki, turecki dywan, zabawkowa kolejka na baterie, kt\u00f3r\u0105 z mroku wydobywa snop \u015bwiat\u0142a. Ta kolejka, b\u0119d\u0105ca symbolem czas\u00f3w minionych, w po\u0142\u0105czeniu z muzyk\u0105 sprzed wojny niejako ustawia nostalgiczny spos\u00f3b odbioru List\u00f3w do Skr\u0119cipitki. Aby jak najwierniej odda\u0107 realia epoki, tw\u00f3rcy skupiaj\u0105 si\u0119 na detalach: niekt\u00f3re rekwizyty s\u0105 autentyczne (np. ksi\u0105\u017ceczka czy okulary), inne (jak np. trzycz\u0119\u015bciowy garnitur, uszyty wed\u0142ug wzoru z 1913 roku) stylizowane na takie sprzed stu lat. Scenografia, chocia\u017c oszcz\u0119dna, dobrze koresponduje z form\u0105 monodramu. T\u0119sknota, kt\u00f3r\u0105 przepojone s\u0105 zdania, i melancholijny efekt swoistego zawieszenia mi\u0119dzy by\u0142o a jest tworz\u0105 niezwyk\u0142y nastr\u00f3j, b\u0119d\u0105cy obok interesuj\u0105cej interpretacji najmocniejszym punktem inscenizacji.<\/p>\n

Listy do Skr\u0119cipitki to jeden o\u015bmiu spektakli fina\u0142owych prezentowanych w Teatrze Rozrywki w ramach 5. edycji Obserwatorium Artystycznego Entree. Projekt skierowany do artyst\u00f3w niezale\u017cnych ma charakter konkursu; w trzecim etapie Jury wybiera zwyci\u0119zc\u0119, kt\u00f3ry w nagrod\u0119 otrzymuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyprodukowania nowego przedstawienia. Nie pokusz\u0119 si\u0119 o ocen\u0119 monodramu Muszy\u0144skiego na tle dotychczasowych prezentacji \u2013 nikt nie lubi spoiler\u00f3w (nawet tych prognozuj\u0105cych), przed nami kolejni finali\u015bci, a werdykt i tak nale\u017cy do juror\u00f3w. Z opiniami por\u00f3wnuj\u0105cymi poczekajmy na oficjalne wyniki.<\/p>\n

Spektakl Ma\u0142gorzaty Szyszki to historia o mi\u0142o\u015bci, ale bez lukru. Ani razu nie padaj\u0105 s\u0142owa \u201ekocham ci\u0119\u201d, a mimo to widz czuje, \u017ce Antoleniek musia\u0142 kocha\u0107 swoj\u0105 \u017con\u0119 i c\u00f3rk\u0119. Ojczyzn\u0119 te\u017c kocha\u0142 i to z kolei s\u0142ycha\u0107 w ka\u017cdym zdaniu padaj\u0105cym z ust aktora. Mimochodem ci\u0105gle wspomina o Warszawie, \u015bpiewa \u201eP\u0142ynie Wis\u0142a, p\u0142ynie\u201d, wymy\u015bla kolejarzowi, kt\u00f3ry mia\u0142 czelno\u015b\u0107 krytykowa\u0107 polsk\u0105 mow\u0119. Patriotyzm zwyk\u0142ego cz\u0142owieka, nie pisarza czy poety wype\u0142nionego wznios\u0142ymi idea\u0142ami walki o wolno\u015b\u0107. P\u00f3\u0142prywatny ogl\u0105d historii to ogromna warto\u015b\u0107 tego przedstawienia.<\/p>\n

\u015awiat mknie do przodu. Rozp\u0119dzonego poci\u0105gu nie da si\u0119 zatrzyma\u0107. Historia zostaje daleko w tyle. Poci\u0105g p\u0119dzi coraz szybciej. Widoki za oknem rozmazuj\u0105 si\u0119 i znikaj\u0105 w przy\u015bpieszonym tempie \u2013 tak\u0105 cen\u0119 p\u0142acimy za niemo\u017cno\u015b\u0107 powrotu do przesz\u0142o\u015bci. Korzystajmy wi\u0119c w pe\u0142ni z urok\u00f3w podr\u00f3\u017cy. Kogo przesz\u0142o\u015b\u0107 poci\u0105ga \u2013 niech wsiada do poci\u0105gu i pos\u0142ucha opowie\u015bci zapisanej w Listach do Skr\u0119cipitki.<\/p>\n

Magdalena Tarnowska<\/p>\n

26 listopada 2014<\/p>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/p>\n

http:\/\/teatralny.pl\/recenzje\/pociag-do-przeszlosci,807.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Poci\u0105g do przesz\u0142o\u015bci Trzeba przyzna\u0107, \u017ce prze\u0142o\u017cenie list\u00f3w sprzed stu lat na tekst nadaj\u0105cy si\u0119 do wystawienia na wsp\u00f3\u0142czesnej scenie to nie\u0142atwa sztuka. J\u0119zyk ewoluuje, s\u0142owa zmieniaj\u0105 znaczenia, a nawet brzmi\u0105 inaczej. Trudno\u015bci nie przerazi\u0142y autorki scenariusza Ma\u0142gorzaty Piekarskiej i re\u017cyserki Ma\u0142gorzaty Szyszki. Spektakl Listy do Skr\u0119cipitki zosta\u0142 zrealizowany troch\u0119 pod pr\u0105d, na przek\u00f3r obowi\u0105zuj\u0105cym … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eteatralny.pl – 26-11-2014\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":948,"menu_order":5,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1585","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1585\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/listydoskrecipitki.zmuszynski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}